Digital Camera: Phần 1 (đă update)

ỐNG KÍNH

Huỳnh Chiếu Đẳng (huy017@juno.com)

 

Sau khi thăm ḍ trong nhóm thân hữu MTC (Morning Tea Club) tôi nhận được trên 30 người trả lời rất cần biết về digital camera. Do đó tôi bắt đầu loạt bài liên hệ tới máy h́nh và bộ môn nhiếp ảnh. V́ đề tài khá rộng nên tôi viết từng phần. Loạt bài nầy nhằm giúp quí bạn tay ngang như tôi làm quen với những từ ngữ bí hiểm của ngành nầy, cũng như giúp quí bạn hiểu nguyên tắc hoạt động và cách lựa chọn máy ảnh sao cho vừa tay.

 

Cho tới bây giờ không có cái máy digital camera nào cũng như máy chụp film nào được gọi là toàn hảo cả, mà chỉ có máy ảnh xứng hợp với mỗi người riêng rẽ mà thôi. Vả lại chúng ta không thể nào có được cái máy ảnh tân tiến nhất v́ chỉ trong ṿng chừng 6 tháng th́ trên thị trường có cái máy ảnh nhiều khả năng và tân tiến hơn. Một hiện tượng thường xảy ra là chúng ta thường khi muốn chọn cho ḿnh cái máy ảnh hoàn hảo nhất, tân tiến nhất… và chỉ chú trọng tới máy ảnh thôi lại bỏ quên đi mất cái phần quan trọng là công dụng của nó và nhất là chúng ta quên mất đi cái thú chụp ảnh. Ở đây tôi có ư nhắc nhở điều quan trọng bị bỏ quên là thú chụp ảnh, c̣n kết quả (là tấm ảnh) có đẹp hay xấu cũng không quan trọng mấy. Dĩ nhiên là ai cũng muốn ḿnh chụp được tấm ảnh đẹp, từ ư muốn nầy ngấm ngầm đưa đến việc cho rằng máy ảnh phải tân tiến phải mắc tiền mới chụp được những tấm h́nh đẹp. Và không ít vị cho rằng máy ảnh tốt là máy ảnh chụp được nhiều Mega Pixels, con số nầy càng lớn càng tốt. Điều nầy sai rất lớn lỗi cũng tại các nhà chế tạo dùng con số nầy để chiêu dụ khách hàng. Tôi đă viết về huyền thoại MegaPixels cách nay vài tháng nói quí vị t́m đọc thử chơi. Xin hiểu cho rằng máy ảnh tốt dễ cho ảnh đẹp trong tay người biết chụp ảnh, cũng như giàn máy Karaoke dầu cho tân tiến mấy đi nữa cũng trở thành máy gây tiếng ồn trong tay người không biết sử dụng. Tóm lại máy digital camera rẻ tiền cũng có thể cho ảnh đẹp trong tay người có khiếu.

 

Hầu hết quí bạn cũng như tôi đều không có khiếu, tuy nhiên xin chớ có buồn, nếu chúng ta biết sơ qua về nguyên tắc hoạt động của máy ảnh và một số nguyên tắc chụp ảnh th́ rồi thế nào cũng chụp được những tấm ảnh xem được. Nhưng xin được lập lại rằng chụp được những tấm ảnh đẹp không quan trọng, mà phần quan trọng là cái thú chụp ảnh.

 

Ở loạt bài nầy tôi sẽ tŕnh bày một cách thật “tay ngang” bằng những từ ngữ b́nh thường một đề tài mà lâu nay thường được viết bằng những thuật ngữ khó hiểu, Xin quí bạn nhà nghề đọc chơi rồi bỏ, hoặc góp ư cùng tôi để chúng ta sửa đổi cho hoàn chỉnh hơn. V́ bộ môn nhiếp ảnh quá rộng, tôi chỉ nói đến những thứ thật cần thiết và thật sơ khởi mà thôi. Về những điều “pro” hơn xin được bàn ở loạt bài khác.

 

Trong loạt bài nầy tôi thường lấy thí dụ từ những máy digital camera có sẳn trên thị trường để chỉ ra ưu và khuyết điểm mỗi loại, nếu chẳng may tôi lở chê một máy ảnh nào đó lại nhằm đúng cái máy ảnh quí bạn đang có th́ cũng xin đừng có buồn tôi. Cuối cùng xin quí bạn lưu ư là trong suốt bài nầy tôi chỉ bàn tới máy ảnh loại P&P (point and shoot) thôi, tức ống kính không gở ra thay được như máy dSLR (digital single lens reflex).

 

 

***

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Chúng ta đều biết là máy ảnh lấy h́nh dựa trên nguyên tắc giản dị là ống kính thu ảnh của cảnh vật phía trước cho hiện lên trên mặt film (trong máy digital camera là mặt cái sensor). Phẩm chất của ống kính và film (sensor) quyết định độ sắc nét và trung thực về màu sắc của tấm ảnh thu được. Xin bắt đầu từ ống kính. H́nh bên cạnh là cái ống kính máy ảnh được cắt dọc, các tấm cong cong màu đen là một element, quí bạn có thể h́nh dung mỗi element là một kính lúp. Ống kính máy chụp ảnh là một tập hợp nhiều element như vậy ghép lại. Mặt phẳng sau cùng bên tay mặt là mặt film hay sensor.

 

 

Thưa quí bạn, có hàng ngàn thứ để nói về ống kính máy digital camera (lens) tôi chẳng biết bắt đầu từ đâu, thôi th́ chúng ta thử nh́n vào một ống kính của máy ảnh rồi từ đó dễ nói chuyện hơn. H́nh bên cạnh là ống kính của máy digital camera hiệu Canon S1 IS.

 

Nhân đây xin nói qua về một thứ mà nhiều bạn thường hay lẩn lộn. Đó là tên máy ảnh. Ở h́nh bên cạnh quí bạn thấy trên cùng là hảng chế tạo (Canon), kế đó là kiểu máy (S1), kế tiếp là một vài chữ chi đó để nói về đặc tính nổi bật của máy nầy (IS). Thí dụ như Olympus C-3040Z , Sony DSC-P32, Kodak DX7630, Nikon Coolpix 7600. Khi đề cập tới máy ảnh mà quí bạn chỉ nói tên hảng thôi th́ chẳng ai biết được nó ra sao, phải đọc nguyên các chữ nầy. Mỗi hảng hiện giờ có tới mấy mươi kiểu máy digital camera khác nhau. Xin bắt đầu, mời “mọi người nh́n vào ống kính và nở một nụ cười”.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Canon Zoom Lens là tên của hảng chế tạo ống kính. Quí bạn thấy trên một số máy Sony ống kính ghi tên Carl Zeiss, đó là tên của một hảng danh tiếng về ống kính máy ảnh của nước Đức. Ngày xưa chúng ta thấy tên Carl Zeiss nằm trên ống kính một số máy chụp h́nh hiệu Rolei. Ngày nay ống kính mang tên Carl Zeiss cũng có thể do hảng thứ ba được dùng tác quyền chế tạo ra. Trên các máy ảnh Panasonic, chúng ta cũng thấy chữ Leica trên ống kính, Leica cũng là hảng chế tạo ống kính danh tiếng của nước Đức. Theo tôi biết Leica và Panasonic đă thỏa thuận hợp tác với nhau mấy năm trước đây.

 

5.8-58mm là con số được gọi là tiêu cự (là F trong vật lư, focal length). Focal length được định nghĩa là khoảng cách từ optical center (bên trong ống kính) đến tiêu điểm (focal point). Mặt film (hoặc mặt sensor) được đặt nằm ngay điểm nầy. Khi chúng ta lấy thước, hay khi máy ảnh tự động lấy thước là lúc ta di động ống kính thế nào cho mặt film nằm ngay tiêu điểm, nếu mặt film nằm trước hay sau điểm nầy th́ chúng ta bảo lấy thước sai (out of focus) ảnh nḥe đi.

Quí bạn có thấy trên ống kính ghi hai con số không. Số 5.8 và số 58mm vậy cái nào là focal length. Tôi sẽ giải thích ở bên dưới.

10x : độ optical zoom (sẽ trở lại)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

USM: Một chữ viết tắc về đặc tính hoặc về lớp “coated” trên mặt kính, thường là dùng với mục đích khoe khoang. Ở đây chữ USM chẳng có chi bí hiểm, đó là chữ tắt của ultrasonic motor. Chắc quí bạn nói quái lạ, sao lại có motor ở đây. Ống kính zoom tự động có cái motor nhỏ xíu bên trong để zoom, ngày trước phải vặn bằng tay. Nhưng sao có chữ ultrasonic, thưa quí bạn đây là loại motor rất đặt biệt của Canon và cho tới nay chỉ có Canon là có mà thôi. Motor nầy chạy không gây tiếng động do đó nó là một trong 4 máy digital camera có khả năng vừa quay phim và vừa zoom tới lui được. Canon đă chiếm hết 3, đó là Canon S1, S2, S3, cái thứ tư là Panasonic FZ30. Máy FZ30 zoom bằng tay (vặn ṿng tṛn trên ống kính) nên không có tiếng motor chạy (có thể c̣n thêm vài ba máy nữa tôi chưa nghe nói xin quí bạn bổ túc thêm). Tất cả các máy digital camera khác khi quay video th́ không zoom được. Lư do là nếu zoom th́ motor phải chạy kêu rè rè, motor lại nằm kế bên microphone, khi xem lại video, quí bạn nghe tiếng cái “máy cưa” chạy rào rào đâu đó mà t́m hoài không thấy trong h́nh.

 

Nhân đây nói thêm cùng quí bạn là cái Canon S1 nói trên quay phim dài đến 1 tiếng đồng hồ liên tục, hoặc quay video đến khi đầy 1MB memory. Nếu quí bạn xài 4MB compact flash card memory th́ quí bạn phải bấm quay thành 4 lần, tức là phải quay thành 4 đoạn vidéo, mỗi đoạn có thể dài tới 1 giờ. Canon S2 và S3 ghi âm stereo (2 microphone), ngoài ra S3 có khả năng ghi âm không ghi h́nh như một máy ghi băng. Ngồi trong giảng đường quí bạn có thể dùng nó (S3) để ghi bài giảng như một máy ghi âm cassette, nhưng hay hơn v́ nó ghi stereo dưới dạng wav file (như audio CD).

 

Ống kính Tele, Wide Angle, Normal : Quí bạn c̣n nhớ ngày xưa máy ống kính ảnh film chỉ có một con số tiêu cự duy nhất là 50mm mà thôi. “Ống kính 50mm” được gọi là ống kính normal, thường dùng cho mọi trường hợp chụp ảnh thông thường hằng ngày. Những người chơi máy SLR (Single Lens Reflex) thường mua thêm hai ống kính nữa là “ống kính tele” thông thường có tiêu cự 80mm (zoom 1,6x) hoặc 135mm (zoom 2,7x), ít ai có ống kính lên đến 300mm, và một “ống kính wide angle” thường có tiêu cự là 28mm hoặc 35mm.

 

Tại sao lại cần tới ba thứ ống kính khác nhau như vậy. Thưa v́ chúng ta dùng ống kính wide để chụp toàn cảnh, thí dụ trong buổi tiệc đông người, trong khoảng không gian hẹp của căn pḥng, chúng ta dùng ống kính wide sẽ thu được nhiều người vào chung trong tấm ảnh. C̣n ống kính tele th́ dùng để chụp những vật ở khá xa (phóng đại nó lên). Trong buổi tiệc nếu chúng ta dùng ống kính tele th́ chỉ chụp được vài người riêng rẽ trong đám đông thay v́ một nhóm người. Giải thích th́ hơi khó hiểu, quí bạn nh́n tấm h́nh dưới thấy ngay.

 

 

Nh́n góc độ bên dưới quí bạn biết ngay là tại sao gọi wide angle.

 

Nh́n góc độ bên dưới quí bạn biết ngay là tại sao gọi là tele.

F=30mm (wide angle) góc nh́n rộng, f càng ngắn góc nh́n càng lớn, càng bao gồm được nhiều cảnh vật vào tấm ảnh.

F=100mm (tele) có góc nh́n hẹp hơn, chỉ thu được cảnh vật nằm trong khung màu đỏ trên h́nh bên tay trái. Khung nầy lớn ra chiếm trọn mặt film.

 

Hai tấm ảnh trên người ảnh đứng tại chỗ, chỉ thay ống kính 30mm và 100mm để chụp hai lần.

 

Chắc quí bạn hỏi sao ống kính 50mm được gọi là normal. Thưa rằng với máy film 35mm ống kính 50mm có góc nh́n là 46 độ, bằng y như góc nh́n của con mắt người. Ống kính có tiêu cự càng nhỏ th́ góc nh́n càng to, ống kính có tiêu cự càng dài th́ góc nh́n càng nhỏ.

 

Tới đây quí bạn chắc có cái thắc mắc là tại sao trên máy h́nh máy digital camera có tới hai con số và hai con số nầy lại nhỏ xíu so với máy 35mm. Xin xem tiếp sẽ rơ.

 

Ống kính zoom: Thay v́ mỗi khi muốn chụp được nhiều người vào ảnh chúng ta phải thay ống kính wide vào máy, rồi muốn chụp riêng gương mặt một người trong đám đông chúng ta lại thay ống kính tele vào. Để tránh cái bất tiện nầy người ta nghĩ ra ách chế tạo ống kính có khả năng đảm nhiệm ba nhiệm vụ vừa wide (thí dụ ở Canon S1 là 3,8mm) vừa tele (ở Canon S1 là 38mm). Chắc có bạn hỏi liền 38mm mà tele nổi ǵ. Thưa là v́ máy digital camera có sensor nhỏ (diện tích) so với mặt film 35mm có kích thước là 24mm x 36mm. Nếu theo thí dụ máy ảnh Canon S1 IS trên th́ cái ống kính của nó tương đương với máy film 35 là 38mm-380mm. Con số 380mm nầy lớn lắm quí bạn ơi. Ống kính tele 380mm của máy film 35 ly to và nặng lắm mà cũng nặng tiền lắm, các bạn và tôi không ai dám mua cả. Với máy dSRL (digital single lens reflex) khi đi chụp ngoài trời, ta phải tháo ống kính ra khỏi body máy để thay cái khác vào, gió làm bụi bặm lọt vào máy, nhất là bụi bán vào sensor lúc đó bỏ ngỏ. Máy ảnh ví như con mắt người, bụi rớt vô th́ hết thấy rơ. Với máy SLR film 35 ly th́ chuyện nầy chẳng có chi quan trọng nhiều.

 

Ống kính zoom có cái hay là thay đổi tiêu cự liên tục từ 38mm tới 380mm (thí dụ trên) bất cứ cở nào trong khoảng đó cũng được. Ba h́nh bên dưới được chụp bằng máy Canon S1 IS.

 

H́nh chụp wide hết cở 3,8mm

 

H́nh chụp nửa chừng, không wide không tele.

 

H́nh chụp tele hết cở tức là 38mm

 

Quí vị so h́nh đầu và h́nh cuối sẽ thấy ngay độ zoom của nó to cở nào. Với ống kính nầy quí bạn có thể chụp được từng hạt phấn trên mặt người đẹp. Nói thêm quí bạn nghe, cái Canon S1 nầy chỉ có 3.2 Mpix mà thôi.

 

Tới đây có bạn hỏi tôi chớ tại sao có nhiều kư giả và nhiều người chơi ảnh tài tử (amateur) thường vác cái ống kính tele khổng lồ trên vai để đi săn ảnh. Dĩ nhiên là có lư do, nhưng nếu tôi mà viết thêm chắc quí bạn chạy luôn hết đọc nổi.

 

Tôi cũng thường gặp nhiều người từ phương xa đến Little Saigon chơi, mang cái máy ảnh ống kính dài tḥng để chụp h́nh kỷ kiệm. Cũng có nhiều người mang cái máy ảnh ống kính quá dài (tele) vào các bữa tiệc cưới hay buổi họp mặt đông người. Nếu so sánh th́ y như mùa hè mặc đồ lớn đi ngoài nắng ban trưa tại Saigon vậy. Đố quí bạn chớ giữa hai ống kính tele và wide quí bạn thường xài cái nào nhiều?

 

Xin trở lại, con số 10x từ đâu ra, đó là người ta chia con số lớn cho con số nhỏ (38/3.8=10). Con số 10 nầy được gọi là optical zoom. (c̣n cái digital zoom sẽ nói chuyện sau).

 

Đa số máy máy digital camera hiện giờ có độ optical zoom là 3x. Hiện có một số máy zoom tới 10x (S1, Sony H2…), 12x (thí dụ FZ30, S2, S3…) 15x (duy nhất theo tôi biết là máy của hảng Samsung). Xin đọc phần chữ nghiêng bên dưới bài để thấy specification của vài máy digital camera thông thường.

 

1:2.8-3.1: Hàng số nầy ghi trên ống kính với tay ngang th́ thật là bí hiểm. Thật ra đó là khẩu độ (lens diaphragm, aperture). được tính theo công thức N=f/D (f là focal length, D là đường kính của cái lổ diaphragm). Diaphragm có khả năng mở rộng hay thu hẹp lại y như con ngươi của con mắt. Khi ra sáng con ngươi nhỏ lại để ánh sáng không vào mắt nhiều quá làm chói ḷa, khi vô chỗ tối con ngươi mở rộng ra cho đủ ánh sáng vào mắt đề nh́n rơ được mọi vật. Với máy ảnh, nếu chúng ta set qua automatic, cái lens diaphragm của nó cũng mở lớn hay thu nhỏ theo cường độ ánh sáng một cách tự động y như vậy. Độ đo aperture của ống kính được gọi là f-numbers (f-stop) được khắc trên ống kính như là: 22 (f/22),16 (f/16), f/11, f/8.0, f/5.6, f/4.0, f/2.8, f/2.0, f/1.8. Ống kính có f-number nhỏ được gọi là “sáng” hơn ống kính có f-number lớn, v́ ánh sáng vào mặt film càng nhiều khi f-number càng nhỏ. Ngày nay hiếm có máy digital camera loại thông dụng ống kính sáng tới f/1.8 (nhóm Olympus C-x0x0, thí dụ C-4040, trang bị ống kính sáng cở nầy), không thấy ống kính cở F/1.4 trên digital camera bày bán trên thị trường. Ống kính có f-stop càng nhỏ càng khó chế tạo nên đắt tiền.

 

 

Con số nhỏ (1.4) là khi ống kính mở thật lớn (ánh sáng vào nhiều), ngược lại con số nấy lớn (22) là lúc ống kính đóng nhỏ lại. Cái lens diaphragm có hai công dụng, công dụng đầu tiên là giữ cho ánh sáng đi vào mặt film hay mặt sensor CCD (digital camera) vừa đúng mức tùy theo vận tốc lấy ảnh, công dụng thứ hai là “quản lư” cái depth of field. Quí bạn đóng cái diaphragm lại nhỏ (thí dụ f/22) th́ DOF càng dài, mở cái diaphragm ra to (thí dụ f/1.8) th́ DOF ngắn lại. Quí bạn lưu ư là ống kính máy digital camera thông dụng thường chỉ có f-stop nằm trong giới hạn f/2.8 – f/8 mà thôi. Nếu có thể chúng ta nên lựa máy ảnh có F-stop càng nhỏ càng tốt. Ít có máy digital camera nào có ống kính khi đóng hết cở tới f/16 hay f/22. Máy ảnh càng đóng được diaphragm càng nhỏ càng tốt, DOF sẽ rất dài, chụp được ảnh nét từ gần tới xa khi cần. Nhóm Canon Sx IS đóng được tới f/8, ít có máy digital camera đóng được tới cở nầy.

Quí bạn có để ư thấy về F-stop ghi trên ống kính ở tấm ảnh trên có tới hai con số 2.7 và 3.5 không. Ở đây con số 2.7 là f-stop khi chụp wide, c̣n 3.1 là f-stop khi chụp tele.

 

IS: Viết tắt Image Stabilization, tức là có khả năng giữ h́nh rơ nét khi tay người ảnh v́ “già yếu cầm máy ảnh run run”. Ờ mà cũng có thiếu chi bạn trẻ run tay khi chụp giai nhân. Cái khả năng nầy rất cần với ống kính có độ zoom cao. Nếu chúng ta chụp wide th́ việc run tay nhẹ không ảnh hưởng tới tấm h́nh nhiều, nhưng khi để tele hết cở (như 12x, ở Canon S3 tương đương với ống kính 420mm trong máy chụp film 35 ly) th́ run tay tí xíu thôi ảnh thu được cũng mờ khá nhiều. Chuyện nầy y như quí bạn cầm cây viết ch́ với việc cầm cây sào dài 5 thước để chỉ một vật nhỏ. Với cây viết ch́ tay run nhẹ chẳng ai thấy, với cây sào dài tay run thấy ngay.

 

Có hai loại Image Stabilization, loại optical và loại digital, cũng như có hai loại zoom, optical zoom và digital zoom. Tôi không đi sâu vào chi tiết nhiều chỉ xin quí bạn lưu ư là optical zoom hay optical image stabilization mới đáng kể. C̣n Electronic Image Stabilization (hay digital image stabilization) th́ không hay bằng, h́nh không sắc như optical image stabilization. Nguyên tắc của optical image stabilization là khi ống kính rung, một bộ phận (một tấm kính, một element) trong ống kính sẽ rung theo để đưa ảnh trở lại vị trí cũ, nghĩa là ảnh sẽ đứng yên. Nguyên tắc nghe th́ dễ lắm nhưng chế tạo không dễ tí nào, do đó ống kính tele có optical image stabilization của máy SLR có khi bán tới vài ba ngàn đô. Trên thị trường cho tới ngày nay chỉ có mươi máy ảnh có optical image stabilization . Thí dụ nhóm Panasonic DMC-FZxx, nhóm Canon Sx IS (x là con số), và một vài máy Sony như Sony Cyber-shot T9 Lúc xưa máy digital camera Olympus C-2100 UZ có optical image stabilization, zoom 10x,  2.1Mpix, sản xuất năm 1999, cho tới bây giờ vẫn c̣n là báu vật, một số người vẫn t́m mua máy cũ để dùng. Ngày nay Olympus không c̣n được cho quyền chế tạo ống kính optical image stabilization (tác quyền từ Canon) nên Olympus không có cái máy digital camera nào có optical image stabilization.

Nhân đây tôi xin hỏi các bạn ngoài cái máy digital camera, một dụng cụ rất quan trọng cho người chơi ảnh là ǵ? Chắc chắn quí bạn trả lời sai. Thưa đó là cái chân máy ảnh (tripod). Đây không phải là ư kiến của

tôi mà là ư kiến của các tay nhà nghề. Quí bạn thấy mấy vị nầy đi săn h́nh bao giờ cũng xách theo cái chân máy ảnh to kềnh. Nó giúp cho người ảnh chụp được ảnh đẹp. Riêng tôi chơi ảnh “rằng cho có chơi như

mọi người”, nên làm biếng xách chân máy, nên dùng máy digital

camera có optical image stabilization đở sợ ảnh nḥe v́ rung tay.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dài quá rồi mà sao vẫn c̣n chuyện cần nói. Với máy 35 ly th́ ống kính là vật quyết định cho ảnh đẹp (về kỹ thuật) nhất là về độ rơ nét, nhưng với máy digital camera th́ ống kính không quan trọng bằng. Lư do là tiêu cự nó ngắn, dễ cho ảnh sắc nét. Tuy nhiên màu sắc của ảnh thu được một phần cũng do ống kính quyết định. Chuyện nầy xin để bàn với quí bạn “Pro” khi có dịp.

 

Ngoài ra ống kính c̣n được xác định phẩm chất bằng chromatic aberration, vignetting, loss of contrast, blurring, barrel distortion, purple fringing. H́nh bên canh, màu tím ở ŕa là là thí dụ purple fringing, do ống kính xấu, không phải do cảnh vật như vậy. Những chuyện nầy xin để đàm dạo với quí bạn nhiếp ảnh tài tử khi được bao uống cà phê.

 

Sau đây là specification vài ống kính của các máy digital camera hiện nay với vài nhận xét:

 

Nikon Coolpix L2: 3x Zoom-Nikkor; 6.3-19.2mm (35mm format equivalent to approx. 38-116mm); f/3.2-5.3; 5 elements in 5 groups; Digital zoom: up to 4x (1)

 

Con số f/3.2 là khi mở diaphragm (aperture) ống kính hết cở và 5.3 chỉ đóng hết cở. Hai con số nầy cho thấy cái máy (1) nầy hơi yếu so với b́nh thường. Đừng nên để ư đến digital zoom, gần như vô ích.

 

Sony DSC-T7 Carl Zeiss Vario Tessar "folded" (internal) 3X Optical, 6.3 – 19mm (38-114mm equivalent), 11 elements in 8 groups, 3 aspheric elements (2)

 

Canon S2 IS: 12x optical 6.0 – 72.0 mm with Image Stabilization (35mm film equivalent: 36 - 432 mm) Construction: 11 elements in 9 groups, 1 aspheric element Aperture: f/2.7 (Wide) – f/3.5 (Tele) Multi-speed USM (ultrasonic motor) zoom mechanism Optional 1.8x Tele-Converter lens available. (3)

 

Ống kính máy S2 rất ngắn dầu cho optical zoom của nó lớn tới 12x tươmg đương với ống kính tele của máy film 35ly là 432mm (thường dài thường dài cở nửa thước tây, yếu như tôi xách không nổi)

 

Pana sonic FZ30: Leica DC Vario-Elmarit 12x Optical Zoom, f=7.4-88.8mm (35mm equivalent: 35-420mm) Manual zoom ring on lens barrel, F2.8 - F3.7 max. aperture, F2.8-F11 (W) / F3.7-F11 (T) adjustable aperture, 2x/4x Digital Zoom (up to 76.4x when combined with Extra Optical Zoom) 14 Elements in 10 Groups (3 Aspherical / 1 ED Lens).Image Stabilization (4)

 

Cái máy (4) nầy có optical zoom là 12x nhưng có điều quí bạn nên lưu ư là ống kính của nó khi tắt máy c̣n quá dài, không thu ngắn lại được, do vậy cái máy trong có vẽ gồ ghề không gọn như đa số máy digital camera P&P.

 

Casio EX-Z750: 7 lenses in 6 groups, including aspherical lens, F2.8~F5.1,f=7.9~23.7mm

(35mm conversion; approx. 38.0~114.0mm), Zoom: Optical 3X, digital 8X (24X when used together) (5)

 

Sony DSC-N1: Zoom: 3.8X / 4.8X / 7.7X / 15X Smart Zoom Feature (depending on resolution) + 3X Optical / 6X Precision Digital, Focal Length:        7.9 - 23.7 mm, 35mm Equivalent:38 - 114 mm, Aperture:3X, f2.8–5.4 (6)

 

Cái Sony nầy đóng hết ống kính chỉ nhỏ tới 5.4 mà thôi. Ống kính máy chụp film 35 ly có thể đóng tới 11 có khi 22. Tuy nhiên với máy digital camera chúng ta không thể đ̣i được con số nầy, lư do là tiêu cự của ống kính máy digital camera ngắn hơn tiêu cự máy film. Thường máy digital camera đóng cao nhất là f/8 cho một số máy, tôi chưa thấy f/11 trên máy digital camera.

 

 

Macro: Quên nữa, tới đây mà ngưng th́ thiếu sót một điều quan trọng lắm, đó là chụp macro của ống kính máy digital camera. Thí dụ quí bạn chụp h́nh con tem, với ống kính máy film 35 ly thông dụng th́ h́nh con tem nằm nhỏ xíu trong tấm ảnh thu được. Nhưng với phần lớn máy digital camera quí bạn có thể chụp con tem nầy chiếm trọn khung h́nh. Với máy film muốn chụp macro cần gắn thêm ống kính hay ống nhún phụ thêm.

 

Thường đa số ống kính máy digital camera chụp được những vật nằm cách ống kính từ 10cm tới 50cm, máy phim 35 ly không làm được chuyện nầy. Khi quí bạn chụp ảnh một vật thật gần như vậy th́ từ chuyên môn gọi là chụp macro. Có lẽ quí bạn hỏi chụp macro có chi hay, thưa quí bạn hay lắm chớ, nó mở cho quí bạn một chân trời nhiếp ảnh mới lạ. Một bông hoa nhỏ xíu biến thành một bông hoa lớn cở đóa hồng.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Một cái đầu con côn trùng bằng hạt tiêu biến thành đầu con quái vật không lồ. Nói vậy có khi hơi quá đối với máy digital camera quí bạn đang cầm trong tay, v́ đa số máy đó không chụp được vật gần hơn 10cm

cách ống kính. Máy Canon S3 IS, chụp được những vật cách ống kính 0cm, nghĩa là chụp được những vật nằm ngay trên mặt ống kính cho tới vật nằm ở chân trời. Tuần rồi tôi đố quí bạn bông hoa ǵ, chẳng ai nói trúng cả, đó là bông cây rau quế (ăn phở) lớn bằng hạt đậu nành được tôi chụp thành h́nh bên cạnh. Đây là ảnh đă thu nhỏ để không làm bài nầy quá lớn số byte nên trông chẳng hay, tôi bỏ vào đây để quí bạn biết rằng với kiểu chụp macro chúng ta có thể phóng đại một vật bằng hạt tiêu thành một tấm ảnh lớn.

 

Về ống kính c̣n nhiều thứ để nói, nhưng tôi nghĩ chừng nầy cũng đă giúp quí bạn có cái nh́n rộng hơn về bộ môn nhiếp ảnh, cũng giúp được quí bạn chọn máy ảnh cho thích hợp với ḿnh. Và nhất là có lẽ làm cho các máy digital camera bán chạy hơn và các lớp nhiếp ảnh sẽ có đông học viên hơn. Bài viết dài tới 10 trang quí bạn có tiếc vài hàng feedback chăng? Độc thoại có khi cũng buồn phải không? Huỳnh Chiếu Đẳng. (xem lại ngày 30-May-2006).

 

Ghi chú: Nếu quí bạn gởi cho bạn bè hay trích đăng xin đừng xóa hàng ghi tên và ngày tháng, lư do là kỹ thuật tiến bộ đếm từng ngày chớ không từ tháng. Vừa viết xong chưa kịp gởi đi, đọc lại đă thấy lỗi thời rồi. Kiến thức là của chung, xin quí vị cứ tự nhiên, tuy nhiên nếu không quá bận xin quí vị email cho tôi đôi chữ báo tin th́ cũng vui. (Có một số bài viết của tôi được nhiều tạp chí trích đăng mà tôi không hay biết, thỉnh thoảng được biết qua lời thân hữu nói lại).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Make your own free website on Tripod.com